A A A

materiał

  Analizowany materiał objął grupę 40 osób przyjętych do Oddziału Neurologii Górnośląskiego Centrum Medycznego w Katowicach z powodu objawów ostrego ogniskowego niedokrwienia mózgu, pomiędzy marcem 1993 a marcem 1996 roku. Wśród chorych było 12 kobiet i 28 mężczyzn. Średni wiek pacjentów wynosił 66,6 lat (47-88 lat). Średnia wieku chorych kobiet wynosiła 73 lata, a mężczyzn 63,8 lat.
Kryteria włączenia:
1. Kliniczne objawy ostrego ogniskowego niedokrwienia mózgu ,
2. Czas wystąpienia niedokrwienia mózgu przed przyjęciem do szpitala nie przekraczający 48 godzin ,
3. TK głowy wykluczające krwotok śródczaszkowy,
4. Wiek chorych nie niższy niż 45 lat i nie wyższy niż 89 lat ,
5. Przypuszczalny mechanizm zakrzepowy udaru. Za udar zakrzepowy uznawano wystąpienie ostrego ogniskowego niedokrwienia mózgu u osoby bez zaburzeń rytmu serca, bez wady nabytej serca, bez zmian krwotocznych mózgowia w badaniu TK głowy. Koniecznym warunkiem diagnostycznym było wystąpienie udaru w godzinach nocnych podczas snu lub bezpośrednio po przebudzeniu lub w ciągu dnia w sposób narastający, gdy objawy rozwijały się stopniowo.
Kryteria wyłączenia:
1. Czas wystąpienia ogniskowego niedokrwienia mózgu przed przyjęciem do szpitala dłuższy niż 48 godzin ,
2. Wiek chorych ponad 89 lat lub poniżej 45 lat ,
3. Obecność zmian krwotocznych mózgowia w TK głowy przy przyjęciu ,
4. Obecność wad serca, utrwalonego migotania przedsionków, bądź niewydolność krążenia
5. Choroba nowotworowa w wywiadzie,
6. Niewydolność nerek lub wątroby.
Wśród badanych było 37 pacjentów z niedokrwieniem w zakresie obszaru unaczynienia tętnicy szyjnej wewnętrznej i 3 w zakresie unaczynienia układu kręgowo-podstawnego. Ze względu na obraz TK ( według The Oxfordshire Community Stroke Project) wyróżniono:
• TACI – 7 przypadków
• POCI – 3 przypadki
• PACI – 6 przypadków
• LACI – 9 przypadków
bez zmian w TK – 15 przypadków

  Ze względu na przebieg wyróżniono następujące postaci ogniskowego niedokrwienia mózgu:
• TIA - przemijające ogniskowe niedokrwienie mózgu (transient ischemic attack) – 5 przypadków,
• RIND – odwracalny niedokrwienny ubytek neurologiczny (reversible ischemic neurological deficit) lub PRIND – częściowo odwracalny niedokrwienny ubytek neurologiczny ( partial RIND) – 13 przypadków
• CS – udar dokonany (completed stroke) – 15 przypadków
• PS – udar postępujący (progressive stroke) – 7 przypadków
Fakt włączenia chorych z TIA do grupy pacjentów z udarami wyniknął m.in. z uznania stanowiska H.Jędrzejowskiej, 1995 [ 33 ] dotyczacego krytyki differentia specifica definicji udaru WHO w oparciu o kryterium czasowe.Autorka zwróciła m.in. uwagę, że ani kryteria etiopatogenetyczne, objawy kliniczne, ani zazwyczaj obraz neuroradiologiczny i przesłanki terapeutyczne nie różnicują TIA od udaru niedokrwiennego.
  Ze względu na nasilenie objawów ogniskowych wyróżniono, w oparciu o stosowaną w oddziale skalę oceny stanu neurologicznego [ 75 ], następujace grupy:
• A – lekki niedowład lub zespół móżdżkowy z zachowaniem zdolności chodzenia oraz częściowa afazja; do 10 punktów – 19 przypadków
• B – średni niedowład z zachowaną zdolnością chodzenia, znacznego stopnia afazja lub inne naczyniopochodne objawy uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego bez zaburzeń świadomości; 11-20 punktów – 16 osób
• C – porażenia, brak zdolności chodzenia, zaburzenia świadomości i funkcji wegetatywnych; powyżej 20 punktów – 5 chorych (skala punktowa w aneksie).
Wśród osób z udarem lub z TIA stwierdzono współobecność nadciśnienia tętniczego u 19 osób, choroby niedokrwiennej serca łącznie ze stanem po przebytym zawale mięśnia sercowego lub z miażdżycą u 15 osób, cukrzycę u 10 osób, stany zapalne u 5 osób i chorobę wrzodową u 2 osób.
Stosowane leczenie obejmowało u 18 chorych jednoczesne podawanie heparyny i kw.acetylosalicylowego, u 19 - samej heparyny, u 2 - samego kw.acetylosalicylowego, a u 1 ani heparyny, ani kw.acetylosalicylowego.
W trakcie hospitalizacji w okresie 2-tygodniowej obserwacji 3 osoby z grupy badanej zmarły.
  Grupę kontrolną stanowiło 25 zdrowych ochotników w większości z pośród personelu szpitala, o średnim wieku 62,2 lat (45-85 lat), w tym 12 kobiet i 13 mężczyzn, których poinformowano o celu i przebiegu badań i wyrazili oni na nie zgodę. Różnica między średnim wiekiem chorych z ogniskowym udarem mózgu, a średnim wiekiem osób z grupy kontrolnej była statystycznie nieznamienna ( p = 0.087 ). Z grupy kontrolnej wyłączono osoby, które przebyły choroby naczyniowe mózgu, choroby nowotworowe (1 przebył udaną operację nowotworu przewodu pokarmowego przed ponad 20 laty) oraz osoby z objawami infekcji, cukrzycy, koagulopatii, z chorobami wątroby, nerek lub z niestabilną chorobą wieńcową.